Wat mij opviel de laatste tijd dat ik vooral mensen begeleid die hoogbegaafd en hoogsensitief zijn. Dat is niet iets wat ik heb gepland of heb bedacht, het is iets wat zich gaandeweg heeft laten zien.
Wat me daarin steeds opnieuw opvalt, is hoe leren bij hen werkt. Of beter gezegd: wanneer het echt werkt.
Veel van de mensen die bij mij komen, begrijpen snel. Ze leggen verbanden, zien patronen, hebben al veel gelezen en doordacht. Soms kunnen ze haarfijn uitleggen waar iets vandaan komt, waarom ze doen wat ze doen, en hoe het is ontstaan.
En toch zeggen ze dan:
“Ik weet dit al zo lang… maar nu gebeurt er iets anders.”
Begrijpen is niet hetzelfde als belichamen
Wat ik zie, is dat inzicht vaak al aanwezig is op cognitief niveau. Het hoofd is snel, scherp, helder. Maar zolang het daarbij blijft, verandert er in de praktijk vaak weinig.
Het lichaam en het emotionele systeem zijn dan nog niet meegenomen.
En precies daar zit bij veel hoogbegaafde mensen de sleutel. Leren gebeurt niet in losse lagen, maar in samenhang. Pas wanneer hoofd, hart en lijf tegelijk worden aangesproken, kan iets echt landen.
Niet als nieuw idee, maar als innerlijke verschuiving. En dat gaat het vaak ook razendsnel.
Leren op meerdere niveaus tegelijk
In mijn werk ervaar ik dat veel hoogbegaafde mensen leren op drie niveaus tegelijk:
- intellectueel – het begrijpen, duiden en plaatsen
- emotioneel – de betekenis voelen, geraakt worden
- fysiek – het lichaam dat reageert, meedoet, iets loslaat of inneemt
Als één van die lagen ontbreekt, blijft het proces vaak hangen. Dan blijft iemand denken, zoeken, analyseren. Maar zodra ze samenkomen, kan het ineens heel snel gaan. Helder en bijna als vanzelf.
Waarom systemisch werk zo goed past
Systemisch werk spreekt direct het geheel aan. Het nodigt het lichaam uit om te reageren, zonder dat alles eerst begrepen hoeft te worden. Voor veel hoogbegaafde mensen is dat een verademing.
Niet nóg een verklaring.
Niet nóg een analyse.
Maar een ervaring die klopt.
Het lichaam herkent vaak eerder wat waar is dan het hoofd kan bedenken. En als die twee elkaar ontmoeten, ontstaat rust. Geen eindeloze beweging meer naar voren, maar een gevoel van: dit is juist voor mij. Dit klopt.
Hoe is dat in een opstellingen? We laten je het ervaren én we geven ook een ondertiteling in wat we zien. Kijk, hier zie je deze lijn. Dit houdt verband met dit. Niet als analyse, maar omdat je het nodig hebt om te integreren van wat je zojuist hebt ervaren.
Het fysieke is geen bijzaak
Ik begeleid veel wandelend, buiten, in de natuur. Niet als extraatje, maar omdat het essentieel is.
Beweging ontspant het denken.
De natuur helpt je zenuwstelsel reguleren.
Het lijf krijgt ruimte om mee te doen.
Voor hoogbegaafde mensen, die vaak sterk in het hoofd leven, is dat geen luxe. Het is een noodzakelijke bedding om inzichten te laten zakken. Ik zie hoe iets anders binnenkomt wanneer iemand loopt, ademt, voelt. Alsof het niet alleen wordt begrepen, maar opgenomen.
Wat er dan ontstaat
Wat me telkens raakt, is wat er daarna gebeurt. Geen grootse verhalen, maar verschuivingen:
- meer innerlijke helderheid
- minder ruis
- keuzes die niet bedacht, maar gevoeld kloppen
- een dieper gevoel van rust en eigen plek innemen
Het gaat niet over sneller ontwikkelen.
Het gaat over volledig aanwezig zijn in wie je bent.
En misschien is dat wel waar veel hoogbegaafde mensen uiteindelijk naar verlangen: niet nóg meer begrijpen, maar eindelijk als geheel mee mogen doen. Anders, intens, snel.
